Blog > Komentarze do wpisu
podsumowanie dekady: polska architektura (2001-2010)

Polska architektura ma się coraz lepiej. Zmiany gospodarcze i społeczne, które zachodzą w Polsce otwierają przed polską architekturą ogromne szanse rozwoju. Mamy wielu twórców młodego pokolenia, których ciekawe, nowatorskie projekty są dostrzegane w Europie i na Świecie. Coraz częściej realizowane są w Polsce bardziej odważne projekty odzwierciedlające modne tendencje we współczesnej architekturze. Niestety należy podkreślić, że nowa polska architektura powstaje w warunkach nie tylko drakońskich finansowych ograniczeń i - pomimo dostępności wszystkich technologii - niewysokiej kultury budowlanej sensu largo, ale i chaosu prawnego po wygaśnięciu ważności starych planów przestrzennych. To nie do wiary, że w warunkach europejskich, zaledwie 15% powierzchni kraju posiada aktualne plany! W dużych miastach jest to często zaledwie 5%. Procedura uzyskania pozwolenia na budowę przypomina w tych warunkach bieg maratoński, i to z drastycznymi przeszkodami. Architektura rozumiana jako sztuka najczęściej pada już na starcie; gdy jednak powstaje, jest, jak podkreślają sami architekci, efektem biurokratycznej walki, w której samo projektowanie stanowi niestety tylko nikły element. Aby polska architektura mogła się dalej rozwijać w tej kwestii muszą niewątpliwie zajść duże zmiany. Poniżej prezentuję wybrane najciekawsze realizacje architektoniczne minionej dekady. Oczywiście jest to wybór bardzo wybiórczy, mam nadzieje jednak, że choć trochę odda obraz najnowszej polskiej architektury.

siedziba_agory_design_po_polsku_zsah

2001/ Siedziba Wydawnictwa AGORA S.A. / JEMS Architekci
Architektura siedziby wydawnictwa AGORA miała stać się wyrazem firmy młodej, otwartej, nowoczesnej i przyjaznej, miejscem dyskusji i wymiany myśli. Osiągnięciu tego celu podporządkowano formułę architektoniczną – otwartą, wielokierunkową strukturę planów i przekrojów. Chaos otoczenia skłonił projektantów do poszukiwania form jednoznacznych, porządkujących przestrzeń miejską. Jednocześnie dążenie do otwarcia na światło dzienne i zieleń dało asumpt do tworzenia wnętrz ogrodowych w ramach wewnętrznej struktury budowli. W rezultacie budynek z dystansu wydaje się skomponowany z dwóch zwartych brył, ale z bliska staje się trójwymiarowy.


om_z_gontu_z_3_apartamentami_design_po_polsku_zsah

2002 / Dom z gontu z trzema apartamentami / nsMoonStudio
Dom z gontu z trzema apartamentami to budynek zrealizowany na zamówienie prywatnego inwestora w ekskluzywnej, willowej dzielnicy Krakowa. Budynek doskonale łączy tradycję z awangardą. Bryła domu prezentują współczesną architekturę, pomimo klasycznego, dwuspadowego dachu oraz zastosowaniu gontu. Linia dachu została dostosowana do ukształtowania terenu. Załamanie kąta nachylenia dachu sprawia, że pokryte gontem grafitowe elewacje budynku, szklane płaszczyzny okien i elementy krajobrazu tworzą pozbawioną symetrii, ekspresyjną kompozycję.


stary_browar_design_po_poslku

2003 / Stary Browar w Poznaniu / ADS
To co jedyne i wyjątkowe niekoniecznie musi być stare i zabytkowe. Żywym dowodem na to jest Stary Browar w Poznaniu. Stanowi on wyjątkowe połączenie starej architektury z nowoczesnym wzornictwem, gdzie harmonijnie, niemal niewidocznie przeplata się historia z współczesnością. Elementy architektury XIX – wiecznego browaru Huggera są częścią składową nowoczesnych wnętrz, nawiązując tylko nazwami poszczególnych uliczek do swoich pierwotnych funkcji, jak np. Kotłownia, Słodownia czy Willa. To nowoczesne Centrum Handlu, Sztuki i Biznesu szybko stało się jedną z wizytówek Poznania. Projekt powstał w studiu architektonicznym ADS.

Alvernia_Studios__siedziba_rmf_design_po_polsku_zsah_polish_design

2004 /Alvernia Studios w Nieporaz / nsMoonStudio
Wielofunkcyjny kompleks medialny o powierzchni 13 tyś m2 zaprojektowany w niezwykle nowoczesnej i unikatowej formie trzynastu skomunikowanych szklanymi korytarzami kopuł początkowo przeznaczony był na nową siedzibę radia RMF. Obecnie w obiekcie mieści się kompleks filmowy Alvernia Studios. Obiekt zaskakuje nie tylko swoją „kosmiczną” bryłą, ale również rozwiązaniami technologicznymi na skale światową, jak choćby dźwiękoszczelne i ogniotrwałe drzwi przesuwne. Siedziba Alvernia Studios stanowi największy na świecie zespół kopuł wykorzystanych na cele nieprzemysłowe, będący niepowtarzalnym efektem zastosowania specyficznej technologii wykonawstwa cienko powłokowych, monolitycznych kopuł żelbetowych. Zewnętrzna powłoka każdej z 13 czasz została wykonana na licencji NASA w Stanach Zjednoczonych, a następnie przywieziona do Polski.


http://zsah.blox.pl/resource/polski_pawilon_EXPO_2005_Aichi_design_polski.jpg

2005 / polski pawilon na Wystawie Światowej EXPO 2005 w Aichi  / Krzysztof Ingraden
Pawilon Polski na EXPO w Aichy został zaprojektowany jako przestrzeń metaforyczna podporządkowana głównemu hasłu Expo 2005 Aichi: „Macierz natury – sztuka życia – ekologia”. Elementami kreującymi tą przestrzeń była eksperymentalna wiklinowa elewacja oraz usytuowany wewnątrz budynku symboliczny przekrój przez Polskę: od morza na północy po górskie szczyty na południu. Elewacja pawilonu zdefiniowana została za pomocą prototypowej technologii opartej o modularny układ przestrzennie wygiętych stalowych ram oplatanych białą wikliną. Kształt elewacji został wygenerowany za pomocą modelowania komputerowego, a jej wykonanie powierzono polskim artystom rękodzielnikom z Rudnika nad Sanem. W ten sposób projekt harmonijnie łączy modne obecnie w architekturze tendencję high-tech i low-tech.


http://zsah.blox.pl/resource/Dom_Aatrialny_konieczny_design_po_polsku.jpg

2006 / Dom aatrialny / Robert Konieczny
Dom aatrialny powstał na otwartym, prawie niezabudowanym terenie, na obrzeżach Opola. Piękna działka pod lasem, na której zaprojektowano budynek posiada jeden mankament- dojazd od strony południowo-zachodniej. Aby uniknąć oczywistej kolizji funkcjonalnej drogi do budynku z ogrodem, dojazd został zagłębiony w ziemi. Dało to pomysł wjazdu od spodu do środka budynku, bezpośrednio na poziom parteru. Stało się to możliwe dzięki stworzeniu wewnętrznego aatrium z mieszczącym się w nim podjazdem. W efekcie tego posunięcia budynek otwiera się swoimi tarasami na wszystkie strony w nieskrępowany sposób, a przybywający z zewnątrz nie może dostać się do ogrodu inaczej jak tylko przechodząc przez aatrium i dom. Dzięki takiemu zabiegowi udało się uzyskać nowy model przestrzenny domu - odwrotność budynku atrialnego. Zamknięty od środka, otwarty na zewnątrz, charakteryzuje się bardzo prostą i surową architekturą, przypominającą współczesne biurowce lub domy ze szkła. Jego „lekki” kształt nie wybija się ponad linię pobliskiego lasu. Swoją unikalną bryłą doskonale komponuje się z prawie hektarową działką, na której stoi.


pawilon_wyspianski_2000_krakow_design_po_polsku

2007 / Pawilon Wyspiański 2000 w Krakowie / Ingarden & Ewy Architekci

Pawilon Wyspiański 2000 w Krakowie pełniący funkcje wystawiennicze powstał na specyficznej wąskiej działce w samym centrum starego miasta. Ideę budowy pawilonu zgłosił w ramach Festiwalu Kraków 2000 w roku 1998 Andrzej Wajda, który zaproponował też, by w ścianę frontową budynku wkomponowano trzy niezrealizowane dotychczas witraże Stanisława Wyspiańskiego. Projekt pawilonu opracował krakowski architekt Krzysztof Ingarden. Budynek zaskakuje oryginalną fasadą wykonaną z ceglanych płytek. Tradycyjny materiał doskonale współgra z architekturą pobliskich kościołów. Materiał użyty został jednak niekonwencjonalne - cegły ułożone są pionowo, zawieszone na metalowych prętach, dzięki czemu mogą obracać się wokół osi i być ustawiane pod różnym kątem. To rozwiązanie pozwala na zmianę oświetlenia wnętrza.


http://zsah.blox.pl/resource/muzeum_wsi_opolskiej_design_po_polsku_zsah.jpg

2008/ Muzeum Wsi Opolskiej / db2 architekci
Budynek Muzeum Wsi Opolskiej, zaprojektowany przez biuro db2 architekci to przykład ciekawego połączenia tradycyjnego śląskiego budownictwa z nowoczesnymi rozwiązaniami formalnymi. Bryła nawiązuje formą do historycznej wiejskiej zabudowy w rejonie Śląska Opolskiego. Sień staje się holem wejściowym, oddzielającym część ogólnodostępną (izba biała) od części przeznaczonej dla pracowników (izba czarna). Sala konferencyjno-wystawiennicza oraz sala narad symbolizują komory – miejsce przechowywania rzeczy cennych – w tym wypadku wiedzy. Elewacja powstała w wyniku nałożenia na siebie trzech warstw materiału. Jej podział zainspirowała klasyczna śląska stodoła z klepiskiem i sąsiekami, z drewnianymi wrotami na osi. Rdzeń budynku stanowi współczesna konstrukcja, uzupełniona przeszkleniami, które wpuszczają do środka światło. Drugą warstwą elewacji jest drewno. Tradycyjny materiał zastosowany w sposób współczesny – jako żaluzje chroniące wnętrze przed słońcem i jednocześnie zabezpieczające przed intruzami. Ostatnia, trzecia warstwa – tradycyjny materiał pokrycia dachu – gont, nawiązuje do charakteru otaczającej architektury eksponowanej na terenie parku etnograficznego. Budynek muzeum został podwójnie wyróżniony przez SARP- Nagrodą Roku 2008 za najlepszy obiekt architektoniczny oraz nagrodą za obiekt wzniesiony ze środków publicznych. Otrzymał również w tym roku nominację do prestiżowej nagrody Miesa van der Rohe.


http://zsah.blox.pl/resource/betonkosciolrowinskidesign_po_polsku.jpg

2009 / Votum Aleksa w Tarnowie nad Wisła / Beton
Votum Aleksa powstał na zlecenie prywatnego fundatora, co dziś w Polsce jest ewenementem. To piękny niewielki kościółek (82 mkw. powierzchni) o prostej bryle, świetnie wkomponowanej w krajobraz na wysokiej wiślanej skarpie. Wycisza i sprzyja kontemplacji. Konstrukcja z drewna stoi na betonowej płycie. Dach schodzący do ziemi pokrywa osikowy gont. Ściana za ołtarzem jest przeszklona, widać przez nią Wisłę, drzewa, daleki krajobraz. Skromna forma kościoła, choć nawiązuje do tradycji, jest niezwykle współczesna. Czynnikiem, który miał przybliżyć nową świątynię mieszkańcom, było również zaangażowanie podczas jej budowy lokalnych wykonawców i mieszkańców wsi.


sznghaj_expo_polski_pawilon_design_po_polsku_zsah

2010 / Polski pawilon na EXPO w Szanghaju / WWAA Architekci
Polski pawilon podczas tegorocznego EXPO w Szanghaju był jedną z najczęściej odwiedzanych wystaw narodowych. A to za sprawą oryginalnej bryły pawilonu projektu WWAA Architekci. Elewacja pawilonu zainspirowana została motywem ludowej wycinanki, sama zaś bryła charakteryzująca się wieloma skośnymi płaszczyznami, miała budzić skojarzenia z misternie składaną papierową kartką. W efekcie powstał budynek stanowiący atrakcyjną, wyróżniającą się wizualnie bryłę w pejzażu innych obiektów EXPO, zarówno w dzień jak i w nocy w wyniku wewnętrznego podświetlenia. Szkoda tylko, że z powodu ograniczonego budżetu zrezygnowano z użytkowego dachu, który w zamierzeniach autorów miał pełnić funkcję tarasu widokowego.


poniedziałek, 27 grudnia 2010, zsah
Komentarze
Gość: lolek, host-81-190-219-94.wroclaw.mm.pl
2010/12/29 00:41:11
dodałbym do Twojego podsumowania nową Renome we Wrocławiu czy chociażby Muzeum ziemi Przemyskiej
...........
-
2013/01/01 13:57:08
Wiele pięknych budynków znajdziemy nad naszym morzem - spędzenie tam swojego urlopu, daje wiele pięknych przeżyć.
-
2013/01/17 13:46:20
Bardzo fajny blog. Ciekawy. Pozdrawiam.