Blog > Komentarze do wpisu
bryła PRL cz.1

Dla wielu architektura PRL to tylko „wielka płyta”. Tymczasem PRL pozostawił po sobie również wiele śmiałych i ciekawych budowli. Niestety dziś, o wielu z nich mało kto o już pamięta. Wiele osób rozpatruje je w kategoriach podobnych do warszawskiego Pałacu Kultury, czyli wybudowane w PRL-u = złe. Wielu popadającym w ruine, nie remontowanym od lat ikoną grozi zagłada. Za kilkadziesiąt lat może się okazać, że jedyną pamiątką po czasach PRL pozostaną koszmarne blokowiska. Poniżej prezentuje wybrane bryły PRL, które należy ocalić od zapomnienia.

podek_design_po_polsku_zsah

Spodek w Katowicach

W 1959 roku Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs na projekt hali sportowej w Katowicach. Wygrał projekt przedstawiony przez zespół projektantów z Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego z Warszawy, reprezentowany przez architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego. Wykonawcą konstrukcji był Andrzej Żórawski, według projektu podobnie zawieszonego dachu warszawskiego Supersamu. Budowa katowickiego Spotka trwała od roku 1964 do 1971 i kosztowała 800 mln zł (pierwotnie planowano 200 mln.) Jest to jeden z pierwszych w skali światowej obiektów z dachem zrealizowanych jako kopuła prętowo-linowa. Ważąca 300 ton stalowa konstrukcja kopuły połączona jest z zewnętrznym stalowym pierścieniem za pomocą 120 lin nośnych w formie prętowo-cięgnowych kratownic, na których osadzone jest pokrycie dachowe. Hala główna z zewnątrz kształtem przypomina nieco latający spodek, co wynikło z połączenia dwóch podstawowych funkcji planowanych dla tego obiektu: hali sportowej i hali widowiskowej. Schematy widowni w obu przypadkach znacznie się od siebie różnią: pierwszy preferuje układ centralny areny, drugi układ kierunkowy. Bezpośrednio do hali przylega lodowisko, sala gimnastyczna i hotel, które są połączone w jedną całość tzw. antresolą. (w projekcie planowane były dodatkowo dwie pływalnie, nie zostały jednak wybudowane ze względu na wysokie koszty).

spodek_design_zsah_po_polski_dizajn_polsku

 

arena_poznan_design_zsah

Hala Arena w Poznaniu

Hala Arena w Poznaniu to jedna z najciekawszych i największych hal sportowych w Polsce, z widownią dla ok. 6000 osób, o konstrukcji żelbetowej i stalowej. Oddana została do użytku w 1974 roku, po dwóch latach budowy według projektu Jerzego Turzenieckiego. Jej kształt (odwrócony spodek) przypomina Pałac Sportowy zbudowany w Rzymie w 1958 roku (proj. Pier Luigi Nervi). Splendoru hali dodaje dach kopuły pokryty blachą barwioną na złocisty kolor. Gmach Areny dostosowany jest do organizowania imprez sportowych, koncertów, przedstawień i seansów filmowych. Pod trybunami znajdują się bufet, kawiarnia, szatnie i garderoby, sauna, sala do rozgrzewki i zaplecze sanitarne. Planowana jest jej modernizacja, jednak hala doczeka się remontu najwcześniej za trzy lata.

arena__poznan_design_po_polsku_polski_dizajn

 

upersam_warszawa_zsah

Supersam w Warszawie

Supersam w Warszawie był pierwszym i najbardziej znanym obiektem w Polsce wybudowanym w kategorii supersamów. Od tego właśnie obiektu pochodzi nazwa podobnych placówek handlowych charakterystycznych szczególnie dla drugiej połowy okresu PRL. Supersam warszawski powstał już w 1962 przy placu Unii Lubelskiej. Był to nowatorsko skonstruowany budynek, z dachem na zasadzie tensegrity zawieszonym i utrzymywanym w miejscu za pomocą dźwigarów i stalowych lin, projektu Jerzego Hryniewieckiego i Wacława Zalewskiego. Mimo przeprowadzonej przez znawców architektury kampanii na rzecz uratowania budynku przed zniszczeniem jako cenny zabytek architekturalny PRL-u i unikatowy projekt budowlany na swoje czasy, Supersam został rozebrany w grudniu 2006, w celu przygotowania miejsca pod budowę innego budynku. Dziś, na tle otaczających nas zewsząd hipermarketów, których konstrukcja zredukowana została do minimum użyteczności i opłacalności, projekt warszawskiego Supersamu jawi się jako rozwiązanie ekskluzywne, wykwintne architektonicznie i po prostu szlachetne.

upersam_warszawa_design_po_polsku_polski_dizajn

 

osiedle_tysiaclecia_design_po_polsku

Osiedle Tysiąclecia w Katowicach

Osiedle tysiąclecia w Katowicach to jedno z najwyższych polskich osiedli, wygląda jak park z ogromnymi rzeźbami. Charakterystyczne wieżowce zwane powszechnie „Kukurydzami’ pną się w niebo na 25 pięter. Budowę osiedla rozpoczęto w 1961 roku, stąd też wzięła się nazwa osiedla (1000-letnia rocznica powstania Polski). Osiedle zaprojektowane zostało przez architektów Henryka Buszko i Aleksandra Frantę. Wieżowce mierzące po 87 metry wysokości, mają charakterystyczny kształt kolby kukurydzy, ponieważ balkony mieszkań mają kulisty kształt. W podziemiach budynków mieszczą się garaże. Kukurydze to łącznie pięć wysokościowców, z czego trzy budynki mają wysokość 82 m, dwa sięgają 56 m.

siedle_tysiaclecia_design_po_polsku_zsah

środa, 14 lipca 2010, zsah

Polecane wpisy

  • IM MNIEJ TYM LEPIEJ, CZY ZAWSZE?

    Jak w każdej dziedzinie projektowej, także w projektowaniu logotypów panują trendy. Pojawiają się i znikają. Kilka lat temu pod wpływem rozwoju programów grafic

  • O POWAŻNYCH SPRAWACH NA WESOŁO

    Kampanie społeczne kojarzą nam się zazwyczaj z drastycznymi obrazami, zaskakującymi metaforami… krótko mówiąc muszą szokować, aby zostać zauważone w gąszc

  • MIASTO JAKO MARKA. PRZYPADEK KRK

     Czy miasto może być marką? Oczywiście że tak. W końcu podobnie jak przedsiębiorstwa, miasta oferują produkty i usługi. Konkurują między sobą tak jak fi