Blog > Komentarze do wpisu
z kart historii polskiego designu: Tadeusz Gronowski (1894 – 1990)

„Rano człowiek się budzi, patrzy w kalendarz (rysowany przez Tadeusza Gronowskiego) i zapala papierosa (pudełko rysowane przez Tadeusza Gronowskiego). Na ulicy, na każdym słupie parę plakatów (rysowane przez Tadeusza Gronowskiego)zachęca człowieka do kupowania różnych przedmiotów. Gdy bierze się do ręki książkę ( okładka Tadeusza Gronowskiego) i przegląda Panią (rysunki Tadeusza Gronowskiego), gdy czyta się jakiekolwiek pismo (winieta tytułowa Tadeusza Gronowskiego), gdy wreszcie idzie się do kina (afisz i reklamy świetlne Tadeusz Gronowski) albo do teatru(dekoracje projektował Tadeusz Gronowski) – wszędzie spotyka się to nazwisko. Gdy odbiorę honorarium za ten artykuł w Wiadomościach(winieta tytułowa Tadeusz Gronowski)- kupie akcje (projektowane przez Tadeusza Gronowskiego) i wyjadę pierwszym statkiem Red Star Line (plakat rysował Tadeusz Gronowski), aby odetchnąć i nie słyszeć więcej o tym człowieku.”
Tak na łamach "Wiadomości Literackich" na temat Tadeusza Gronowskiego ironizował  Antoni Słomiński. Tadeusz Gronowski, grafik, ilustrator, scenograf, architekt wnętrz, w drugiej połowie lat dwudziestych niemal całkowicie zmonopolizował warszawski rynek graficzny. O współpracę z artystą zabiegało wiele firm: Schicht, Fuchs, Wedel, Gruziński, Orbis, Lot. Można nazwać ich stałymi klientami Gronowskiego, ponieważ przez wiele lat kreował ich wizerunek. Pracował dla czasopism "Pani", "Bluszcz", "Teatr i życie wytworne", "To-to", przygotowywał scenografie dla warszawskich teatrów, projektował wnętrza polskich pawilonów na wystawach światowych w Brukseli (1935) i w Nowym Jorku (1939), dwukrotnie prezesował Związkowi Polskich Artystów Plastyków. W dużej mierze własnym sumptem wydawał czasopismo branżowe "Grafika". Pracował również poza krajem: m. in w Paryżu, gdzie współpracował jako dekorator z ekskluzywnymi sklepami Galleries Lafayette, Au Printemps, Au Louvre i Trois Quartiers.

Tadeusz Gronowski to przede wszystkim jednak pionier polskiego plakatu. Jako pierwszy „potraktował reklamę jako samodzielną dziedzinę sztuki. Stworzył dowcipny, kulturalny i trafiający do odbiorcy styl.” Styl metafory. Stworzył niezależny od konwencji panujących w malarstwie sztalugowym czy grafice użytkowej „język plakatu” rozwijając w plakacie rolę znaku i skrótu graficznego. „Gronowski zaczął rozumieć plakat jako pewną całość kompozycyjną o wyraźnie określonej funkcji.” „Nowatorstwo jego rozwiązań plastycznych polegało na harmonijnym wtopieniu liternictwa w kadr kompozycji i nadaniu mu samoistnego waloru plastycznego.” Jako pierwszy w Polsce zastosował w projektowaniu aerograf dla równomiernego kładzenia farby przy pomocy rozpylacza. Wniósł więc do projektowania technikę, która nadawała rysunkowi nowe walory modelunku.
”Plakaty Gronowskiego są znakomitym przykładem stylu art deco, cechuje je syntetyczne traktowanie form podporządkowanych kompozycyjnym rytmom i operowanie jednorodnymi płaszczyznami intensywnych barw dookreślonych finezyjnym rysunkiem.” Ważnym elementem stylu Gronowskiego była ludowość. Wielokrotnie do swoich afiszów dodawał elementy folkloru w celu wyłącznie dekoracyjnym, tworząc jakby barwną mozaikę. „Gronowski wprowadził do języka plakatu nową jakość: gra wyobraźni, odwołanie się do nieograniczonych możliwości ludzkiego umysłu. Przedmiot stał się symbolem, zestawieni różnych przedmiotów zmuszały potencjalnego odbiorcę do wysiłku intelektualnego i błyskawicznego rozwiązania rebusu.”
"Plakat to jest reklama, i taki jest jedyny sens plakatu, czyli przede wszystkim czytelność i dekoracyjność. Plakat to krzyk na ulicy. Ja do tego dążyłem. Żeby żył musi spełniać zadanie reklamowe, a potem pojawia się sprawa formy artystycznej." (Tadeusz Gronowski)



tadeusz_gronowski_1_design_polski

tadeusz_gronowski_2_design_polski

 

Źródło:

Tadeusz Lucjan Gronowski (1894 – 1990), Encyklopedia „Epistema”, wiedzaiedukacja.eu

Irena Kossowska, Tadeusz Lucjan Gronowski, culture.pl

Anna Łaniewska-Szablowska, Tadeusz Gronowski (1894-1990) pionier polskiego plakatu, „2 + 3D”, 2001, nr 1, s. 32-37

Tadeusz Gronowski - Pionier polskiego plakatu, Kierunki i trendy w sztuce, Kolekcja Sztuki Polskiej i Światowej,  nr 121, Wyd. Polskie Media Amer. Com SA, Poznań 2004 (w tym również źródło zdjęć)



wtorek, 07 października 2008, zsah

Polecane wpisy

Komentarze
2008/10/09 23:00:30
polski dizajn jest naprawdę rewelacyjny. mnie się udało upolować polskie krzesła z lat 70., które wyglądają lepiej niż większosc tak cenionych duńskich.
pozwolisz, że cię podlinkuję :)